ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

مقدمهء مصحح 5

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )

فرامرز نامه ، قصه كوش پيل دندان ، كتاب اصفهان لحمزة بن الحسن ، كتاب اصفهان لعلى بن حمزة بن عمارة بن حمزة بن يسار ، كتاب الانساب ، كتاب السير ، كتاب الفتوح ، كتاب المعارف ( كه على التحقيق المعارف ابن قتيبه است ) كتاب همدان ، گرشاسف نامه ، مجموعهء بو سعيد آبى ( و هو الوزير ابو سعيد منصور بن الحسن الابى از وزراى ديالمه مؤلف نثر الدّرّ و تاريخ رى . . - ر ك : ص 404 حاشيه 3 ) همدان نامه ، انتهى . . . و در اثناء كتاب فقير نيز به چند كتاب ديگر برخورد و نام آنها از اين قرار است : تاريخ بيهقى ( ص 405 ) كه بىشك همان تاريخ معروف ابو الفضل بيهقى است . تاريخ يميني ( ص 405 ) كه بايد تاريخ يمينى تاليف عتبى باشد . كتاب التاجى كه صابى كرده است در اخبار ديالمه ( ص 388 ) ( كتاب التاجى فى اخبار الدولة الديلمية تاليف ابى اسحق ابراهيم بن هلال بن ابراهيم بن زهرون الحرانى الصابى ( 313 - 384 ه ) صاحب رسائل و ديوان و كتاب اخبار اهله ، و كتاب التاجى را گويند در زندان نوشته است ، و نام آن كتاب از لقب عضد الدوله كه تاج المله بود اخذ شده است و اين كتاب در دست نيست و جزء ثامن از تاريخ ابو الحسن هلال بن المحسن بن ابراهيم الصابى نبيرهء صابى مذكور كه در تاريخ ديالمه و ظاهرا ذيلي است بر تاريخ ثابت بن سنان موجود است و در آخر تاريخ الوزرا تاليف همو در بيروت بچاپ رسيده است ) كتاب حمزة بن يعقوب بن وهب بن واضح ( ص 259 ) كه اگر نام حمزة بن الحسن و نام احمد بن ابى يعقوب بن واضح درين نام بردن مخلوط نشده باشد كتابى على حده است ؟ كتاب رياض الانس لعقد الانس ( ص 261 ) كه در احوال حضرت رسول بوده ( حاجى خليفه كتابى بنام رياض الانس للامام ابى سعيد الحسن بن على الواعظ در موعظه و نصايح نام ميبرد و زمان او را تعيين نميكند ) و چنان كه آقاى قزوينى اشاره فرموده‌اند ، تاريخ ابو على بلعمى را بلا ترديد در دست داشته است ، در صفحه ( 180 ) گويد : « كتاب تواريخ محمد بن جرير الطبرى رحمة اللّه عليه كه از تازى بپارسى كردست ابو على محمد بن محمد الوزير البلعمى [ ( 1 ) ] بفرمان امير منصور بن نوح السامانى كه بر زبان ابى الحسن الفائق الخاصه پيغام فرستاد در سنهء اثني و خمسين و ثلاثمائة ، آنچ در ذكر نسب و سياقت پيغامبران عليهم السلام خوانديم بدين صحيفه ثبت كرده شد مجمل و مختصر » و خيلى جاها از تاريخ بلعمى عباراتى به عين نقل كرده است ، از آن جمله در قصهء گردانيدن كسوت بو مسلم ( ص 317 ) كه عبارات بلعمي به عين در اين كتاب نقل شده است . در صفحات 39 - 40 - 41 در داستان جمشيد و ضحاك مثل اينست كه مطالب را بعينه از كتاب فارسى قديمترى كه شايد از « نثر ابو المؤيد » باشد بقول خود او ، نقل كرده

--> [ ( 1 ) ] اصل الحشمى .